Heerlijk helder... brouwproces van Heineken

De Hooiberg – daar waar het allemaal begon in 1864 – bestaat nog in naam. Wanneer je het Heineken-terrein in Zoeterwoude betreedt, wijzen de borden ‘Hooiberg’ je naar de brouwerij, die dateert uit 1975. Hier wordt nog dagelijks bier gebrouwen en gebotteld en vervolgens gedistribueerd over Nederland en de wereld. Heineken heeft veel meer brouwerijen – meer dan 150 in ruim 70 landen – maar Zoeterwoude vormt het hart van het Heineken-pilsener. Heineken behoort tot de grootste bierbrouwerijen ter wereld, met een biervolume van meer dan 220 miljoen hectoliter. Dat is, om je een beeld te vormen, een ketting van flesjes bier die 122 keer de aarde rond gaat. Of, nog anders: dagelijks worden er wereldwijd 242 miljoen glazen Heineken-bier gedronken.


Na ontvangst met koffie en de vertoning van een film over het ontstaan van Heineken in de bioscoopzaal van de brouwerij stappen we in een oude Engelse dubbeldekker die ons naar het epicentrum van de brouwerij brengt. Daar, in het brouwhuis dat vol staat met gigantische aluminium vaten en ketels, wordt het hele brouwproces inzichtelijk gemaakt. Stapsgewijs gaat dat proces als volgt: Vermouten: de zaden en kiemen van de gerst worden gekiemd en gedroogd, zodat de smaken straks beter tot hun recht komen. Beslagkuipwater: de mout wordt gemalen, vermengd met water en daarna opgewarmd tot 50-75 graden.

Klaringskuip: het beslag gaat daarna door de natuurlijke filtratielaag (de restanten van de vliesjes die om de mout zitten). De harde delen blijven achter (die worden later hergebruikt voor veevoer) en het wort zakt naar onderen in de klaringskuip. Wortketel: het wort wordt vervolgens overgeheveld in de wortketel en daarin na toevoeging van hop gedurende 90 minuten gekookt. Hop geeft het bier zijn karakteristieke bittere smaak. Whirlpool: in de whirlpool wordt het halfproduct rondgedraaid, waardoor de harde restanten uit de hopblaadjes en de onopgeloste eiwitten eruit worden gefiltreerd tot er een helder product overblijft. Wortkoeler: het heldere wort-hopextract wordt daarna gekoeld tot een temperatuur van zeven graden. Een ideale temperatuur voor de vergisting, waarbij de suikers worden omgezet in alcohol, koolzuur en aroma’s. Horizontale vergistingstanks: in deze tanks blijft het mengsel een week lang doorgisten tot het ‘jong’ bier is. Lagertanks: het jonge bier rijpt hierin nog drie tot vier weken, totdat de eindfiltratie plaatsvindt.



Na het hele brouwproces aanschouwd te hebben, rijden we met de bus naar het Kelderdienstgebouw, het zenuwcentrum van de brouwerij. Hier is het hele filtratieproces, van het brouwen tot aan het Heerlijk Helder Heineken bier, geregeld per computer. Het filtratieproces wordt evenwel voortdurend gemonitord en waar nodig bijgesteld tot de optimale helderheid is bereikt. Zo blijft de brouwer altijd meester over de techniek. Als het filtratieproces voltooid is, wordt het bier gereedgemaakt voor transport in de bottelarij. Het afvullen is een zorgvuldig proces. Er mag geen lucht of licht bijkomen. Het bier wordt verpakt in flesjes, blikjes of fusten. Per uur worden er 40.000 flesjes gecheckt op vuile resten, glasschade en recyclebaarheid. Daarna worden de flesjes, blikjes en fusten gevuld. Het is van belang dat de koolzuurdruk van de afvulmachines even hoog is als de druk in de verpakkingen. Ten slotte worden de flesjes en blikjes gepasteuriseerd, waarmee de houdbaarheid wordt verlengd en het risico op bacteriën wordt uitgesloten. Machines doen de etikettering en pakken de flesjes en blikjes in kratten, kartonnen of plastic. Binnen 24 uur na botteling verlaat het bier de brouwerij, op weg naar de consument.


Heineken in de ArenA

Heineken is sinds een jaar partner van de Johan Cruijff ArenA. In het eerste jaar zijn er ruim twee miljoen biertjes over de toonbanken gegaan. Het miljoenste biertje werd getapt tijdens het concert van Jay-Z & Beyoncé.

BIERSOORTEN
In de Johan Cruijff ArenA worden behalve pils ook verschillende speciaalbieren, zoals Brand IPA en Affligem Blond, craft-bieren, alcoholvrije bieren, zoals Radler 0.0 of Heineken 0.0, en biermixen geschonken. In die laatste zit Amstel Radler; daarvan werden er tijdens de Toppers zo’n 12 pallets gedronken.

DISTRIBUTIE
Alles wat uit de tap komt, wordt met tankwagens vanuit Oss aangeleverd. Bij elke Ajax-wedstrijd staat er een Heineken-tankauto op het ArenA-dek, om bij te vullen wanneer dat nodig is.

UITDAGING
De eerste keer Toppers in Concert was voor Heineken een uitdaging. In de omgeving rondom de Johan Cruijff ArenA stonden twaalf vrachtauto’s gereed om aan de vraag te kunnen voldoen. Sowieso zijn er altijd uitdagingen voor de biertechniek: bij een groot aantal verkooppunten wordt tijdens voetbalwedstrijden enkel op drie momenten en ook nog eens gedurende slechts 15 minuten getapt: voor de wedstrijd, tijdens de rust en na de wedstrijd. Bovendien maar één keer in de twee weken. Deze druk, afgewisseld met het lange stilstaan, moet de installatie aankunnen.

PARTNERSCHAP
Heineken en de ArenA zijn samen continu op zoek naar creatieve manieren om bezoekers meer te bieden dan een mooi evenement. Een voorbeeld is de roze Toppershoed of de pilot van Private Tom. In 2019 gaat er een combitour van de Heineken Experience en de ArenA lopen.