Samen aan de slag

Dat Amsterdam Zuidoost kampt met werkloosheid is geen nieuws. Dat er zo’n 1000 banen zijn en bijkomen, wél. De gemeente en het bedrijfsleven hebben nu de handen ineengeslagen om mensen aan het werk te helpen. Dat vraagt om iets radicalere stappen. Dit voorjaar vond de lancering van de Social Deal van Zuidoost plaats.

‘We hebben stewards nodig, zitten te springen om goed personeel in de horeca en we zoeken mensen voor de beveiliging,’ vertelt Henk Markerink, CEO van de Johan Cruijff ArenA. Het stadion heeft de laatste jaren steeds meer moeite om voldoende geschikte medewerkers te vinden. ‘En dat is niet alleen bij ons zo. Veel bedrijven in de omgeving zitten te springen om arbeidskrachten. Het is toch superzonde dat wij aan deze kant van het spoor veel werk hebben en dat er aan de andere kant duizenden mensen zonder werk zitten?’

"ELKE AMSTERDAMMER IN DE BIJSTAND IS ER ÉÉN TE VEEL"


Ruim een halfjaar geleden organiseerde de gemeente Amsterdam op initiatief van wethouder Rutger Groot Wassink (GroenLinks) een debat over het belang van de participatie-democratie en de inclusieve samenleving. Markerink was erbij – als vertegenwoordiger van Amsterdam Zuidoost – en bracht zijn verhaal voor het voetlicht. ‘Een paar weken later zaten we met de wethouder en een aantal topambtenaren rond de tafel. Ik bood aan om me vanuit onze rol als publiek-private organisatie hard te maken voor een beweging die mensen zonder werk uit Zuidoost laat meedoen in de samenleving. Zuidoost is echt ook ons gebied en onze community. Wij worden graag gezien als de moderne kathedraal van deze buurt. In het stadion, maar ook in de straten en pleinen om ons heen komt een diversiteit aan mensen bij elkaar’.

Dit geanimeerde gesprek was het begin van de zogeheten Social Deal. Groot Wassink: ‘Elke Amsterdammer in de bijstand is er een te veel. Ik wil dat iedereen die dat kan, meedoet op de arbeidsmarkt. Gelijke kansen voor alle Amsterdammers staat in deze nieuwe aanpak voorop. Werkgevers hebben een tekort aan mensen, wij hebben Amsterdammers zonder baan. Het plan van de groep werkgevers in Amsterdam-Zuidoost om veel bewoners in dat gebied aan het werk te krijgen, is een mooi initiatief. Ik roep de werkgevers in Amsterdam en de regio op om verder te kijken dan de kandidaten die zij normaal gesproken uitnodigen. Bedrijven kunnen zo actief meehelpen mensen uit de bijstand te krijgen.’

Veilig vangnet

Helaas heeft de geschiedenis geleerd dat de geijkte paden niet altijd werkten. Bovendien is de problematiek ingewikkeld: in Zuidoost leven ongeveer tienduizend mensen die lastig te bereiken zijn. Markerink: ‘Om ervoor te zorgen dat er dit keer wel wat gaat gebeuren, moeten we creatieve, onorthodoxe maatregelen durven nemen en de zaken anders aanpakken. Bijvoorbeeld door banen op maat te creëren, passend bij de persoon die aan het werk wil. Werk volgt de mens. Daarom is die politieke steun ook zo belangrijk. We moeten samen tot een plan komen dat massaal zal aanslaan.’ Wat ook belangrijk is voor het slagen: zichtbaarheid van het project. Zodat mensen die aan de slag willen, weten waar ze zich kunnen melden. En zodat iedere potentiële werknemer de ondersteuning krijgt die hij of zij nodig heeft. Markerink: ‘Inmiddels hebben we een stuurgroep gevormd, met de wethouder van Zuidoost, een afgevaardigde van de afdeling Werk, Participatie en Inkomen (WIP) en bedrijven uit de buurt zoals Randstad, AMC, ING, IKEA, BAM – en natuurlijk ook het stadion. Het hoofddoel, mensen zonder werk uit Zuidoost in beweging krijgen, is niet eenvoudig , want “de werkloze” bestaat niet. Dus in zekere zin zal het maatwerk worden, maar wel “output gestuurd”, dus met een duidelijk resultaat voor ogen. We willen echt massaal mensen uit de bijstand halen.’

Dus waar te beginnen? De stadsdeelvoorzitter van Zuidoost, Tanja Jadnanansing, begint het liefst bij de jongeren, want als je die nu kunt helpen, redden ze het wel in het leven. ‘Verder moet je ook goede voorwaarden scheppen en mensen de kans geven iets extra’s bij te verdienen zonder dat ze direct hun uitkering kwijtraken. Een veilig vangnet is nodig. Kijk naar alle hotels hier in de buurt die zitten te springen om extra handen voor de ontbijtdiensten, op oproepbasis. Als je dan denkt aan al die bijstandsmoeders hier in de buurt, die graag wat willen bijverdienen, maar niet meteen hun bijstand durven op te geven. Zo’n prikkel kan helpen. Het is goed  om te zien dat het bedrijfsleven zeer positief reageert op het plan. Nu is de tijd om het te laten slagen: het werk is er, de mensen zijn er en de economie draait goed.’



Stapje maken

De organisatie van de Social Deal heeft inmiddels een locatie gevonden in het winkelcentrum Amsterdamse Poort Zuidoost, zodat ze zichtbaar aanwezig is in de buurt. Er is een programmadirecteur, die het project zal runnen. En er zijn veel veldwerkers in de wijk die op de hoogte zijn van diverse problemen waardoor mensen belemmerd zijn om te werken en die de mensen waarover het gaat kunnen bereiken. Rochdale, die vijfentwintig procent van de verhuur in handen heeft, kent zijn huurders goed en heeft een duidelijke beeld van het gebied Zuidoost. ‘We hebben steeds meer namen en rugnummers van mensen die de kar gaan trekken. Ook het ROC doet mee en gaat de mensen die aan het werk gaan, opleiden en begeleiden zodat ze echt investeren in zichzelf en straks weer een stapje kunnen maken naar nog beter werk. Alle partijen investeren en er worden ook overheidspotjes ingezet om dit mogelijk te maken. Iedereen is welwillend en er heerst een groot idealisme om dit project te laten slagen.‘ De lancering van de Social Deal was op 27 maart in de Johan Cruijff ArenA en iedereen was welkom: mensen die werk zoeken, mensen die werk brengen en iedereen die wil meewerken aan een inclusieve samenleving.